Oecumenisch avondgebed in Pancratiuskerk Heerlen

uit: De Uitkijk, woensdag 11 juni 2008


Dominee Sophie Bloemert van de Protestantse kerk en Deken Theo van Galen voor de Pancratiuskerk, waar beiden op 16 juni gezamenlijk een oecumenisch avondgebed leiden.

HEERLEN - Achter het oudste stukje muur van Heerlen vindt een bespreking plaats. Een gesprek, waarvan men jaren geleden niet durfde dromen dat het ooit gevoerd zou worden. Dominee Sophie Bloemert van de Protestantse gemeente Heerlen en deken Theo van Galen bespreken in de pastorie van de parochie St. Pancratius de plannen voor het oecumenisch avondgebed, dat op maandag 16 juni in de Pancratiuskerk plaatsvindt. Een korte viering in het kader van het 40-jarig jubileum van de Raad van Kerken in Nederland. “Deze oecumenische viering is nog maar het begin van de samenwerking tussen katholieken en protestanten,” beloven beide voorgangers. “want voor de activiteiten rondom ‘1000 jaar christendom in Heerlen’ is een stichting opgezet. Een klein gezelschap van katholieken én protestanten.”

Of het voor het eerst is, dat beide kerken een gezamenlijke viering houden, durven Bloemert en van Galen niet met zekerheid te zeggen. Waarschijnlijk wel, want de verstandhouding tussen katholieken en protestanten was, zacht uitgedrukt, lange tijd niet goed.

De deken en de dominee kennen de verhalen over ruzies en pesterijen. Zeker het stukje geschiedenis van de periode 1648 tot 1795, toen Heerlen deel uit maakte van de Republiek der Verenigde Nederlanden, is niet onbekend. Het zogenaamde ‘Simultaneum’ werd ingevoerd. Dat hield voor Heerlen in, dat katholieken en protestanten samen van de Pancratiuskerk gebruik moesten maken. Over en weer pestte men elkaar. Vooral de protestanten, die in het overwegend katholieke gebied een minderheid vormden, hadden het zwaar te verduren. Zo plaatsten katholieken als provocatie de biechtstoel midden in de Pancratiuskerk. Protestanten eisten op hun beurt weer, dat afbeeldingen van Jezus werden bedekt. Maar ook later vormden de geloofsverschillen de inzet van menige treiterij. Zo herinnert dominee Bloemert zich het verhaal dat katholieke en protestante jongeren elkaar met hun klompen te lijf gingen. “Het enige voordeel van deze strijd was, dat men wist waar men wat betreft geloof en opvattingen stond,” lacht Bloemert zuinig. “Tegenwoordig is men tegenover elkaar en het geloof koud en afstandelijk,” weet deken van Galen, “daarom hebben we elkaar als christenen juist zo hard nodig. Om het geloof weer bij de mensen onder de aandacht te brengen en gezamenlijk een helpende hand te bieden waar dat nodig is.”

De veertigste verjaardag van de Raad van Kerken is een goede aanleiding voor samenwerking. Het oecumenisch avondgebed in de Pancratiuskerk is een onderdeel van de verschillende oecumenische vieringen, die door heel het land worden gehouden. De estafettekaars, die van Maastricht naar Heerlen komt, gaat na de viering mee naar Roermond. Tijdens de officiële viering in Utrecht zullen alle kaarsen, uit het noorden, oosten, zuiden en westen van Nederland vertegenwoordigd zijn.

Verder vullen de voorgangers de viering in de Pancratiuskerk met teksten en gebeden en zoekt men naar gemeenschappelijke liederen. Deken van Galen: “We moeten als kerken kijken naar datgene wat ons bindt. Daarbij hoeven we de verschillen van beide kerken niet te ontkennen. Door je eigen identiteit te ontkennen, ontstaat er niets. Juist door de min en plus met elkaar in contact te brengen, ontstaat er een vonk.”

Het oecumenisch avondgebed in de Pancratiuskerk is op maandag 16 juni om 19.00 uur.


Tekst en foto: Sandra Israel